Transport wózka widłowego: ile waży, jak go zamocować i czym przewieźć

Pytanie o transport wózka widłowego prawie zawsze zaczyna się od masy. I prawie zawsze pada przy niej ten sam błąd, który potrafi wywrócić całą organizację przewozu: ktoś mówi „mam wózek dwuipółtonowy”, a przewoźnik podstawia pojazd pod ładunek o masie dwóch i pół tony. Tymczasem taki wózek waży ponad cztery tony.

Poniżej konkrety: ile naprawdę waży wózek widłowy, co jeszcze trzeba zmierzyć przed załadunkiem, czym go przewieźć i jak zamocować, żeby nie przesunął się na pierwszym hamowaniu.

Ile waży wózek widłowy – udźwig to nie masa własna

Liczba w nazwie wózka opisuje udźwig nominalny, czyli ile ten wózek podniesie na widłach. Masa własna to zupełnie inna wartość i jest wyraźnie większa.

Powód jest prosty. Żeby wózek mógł podnieść ciężar na wysuniętych do przodu widłach i się przy tym nie wywrócić, musi mieć z tyłu przeciwwagę. Do tego dochodzi maszt, rama, silnik albo akumulator trakcyjny. W efekcie masa własna wózka czołowego wychodzi zwykle od około półtora do ponad dwóch razy większa od jego udźwigu.

Dla transportu liczy się wyłącznie ta druga liczba. Przewoźnik wiezie wózek, a nie jego możliwości.

Ile ważą poszczególne typy wózków

Poniższe masy pochodzą z kart technicznych jednego producenta. Celowo z jednego, żeby dało się je porównywać między sobą, a nie zestawiać danych liczonych w różny sposób.

Dwie rzeczy rzucają się w oczy. Po pierwsze, wersja elektryczna nie jest lżejsza od spalinowej, choć wielu osobom tak się wydaje. Akumulator trakcyjny potrafi ważyć kilkaset kilogramów i sam pełni funkcję części przeciwwagi. Po drugie, wózki terenowe ważą znacznie więcej od halowych o podobnym udźwigu, bo mają większe koła, mocniejszą ramę i często kabinę.

Paleciak to osobna kategoria. Ręczny zmieści się w bagażniku dostawczaka. Elektryczny waży od ponad stu kilogramów w górę, zależnie od akumulatora, ale nadal jest to ładunek zupełnie innej skali niż wózek czołowy.

Gdzie sprawdzić masę własną swojego wózka

Na tabliczce znamionowej, zwykle przykręconej do ramy przy stanowisku operatora albo na osłonie. Jest tam pozycja „masa własna” lub „service weight”, podana w kilogramach.

Jeżeli wózek ma zamontowany osprzęt, na przykład przedłużki wideł, obrotnicę, chwytak do beczek albo przesuw boczny, trzeba doliczyć jego masę osobno. Tabliczka podaje wartość dla konfiguracji fabrycznej.

Podanie tej jednej liczby przy zapytaniu o transport maszyn skraca całą rozmowę o połowę.

Wymiary, które decydują o transporcie

Wysokość masztu – To jest wymiar, przez który przewóz wózka widłowego częściej staje się problemem niż przez masę.

Maszt opuszczony ma zwykle od dwóch do dwóch i pół metra. Platforma pojazdu to kolejny metr z okładem. Razem wychodzi już około trzech i pół metra, a dopuszczalna wysokość zestawu w ruchu drogowym to cztery metry. Przy maszcie triplex albo przy wózku z wysoką osłoną operatora ten zapas znika.

Dlatego wysokość wózka mierzy się przed załadunkiem, przy opuszczonym maszcie, od podłoża do najwyższego punktu. Nie z katalogu, tylko miarką, bo osłona czy zamontowana lampa potrafią dołożyć kilkanaście centymetrów.

Długość, szerokość i rozkład masy

Szerokość wózka czołowego mieści się zwykle między metrem a metrem trzydzieści, więc rzadko sprawia kłopot. Długość z widłami to od dwóch i pół do trzech i pół metra.

Ważniejszy jest rozkład masy. Wózek widłowy ma środek ciężkości przesunięty mocno do tyłu, w stronę przeciwwagi. Ustawiony na platformie bez uwzględnienia tego potrafi nierównomiernie obciążyć osie pojazdu. To zadanie dla kierowcy, ale warto wiedzieć, dlaczego nie stawia wózka tam, gdzie akurat jest miejsce.

Czym przewieźć wózek widłowy

Laweta z najazdami

Najtańszy wariant, pod warunkiem że wózek jeździ o własnych siłach i jest gdzie podjechać. Wózek wjeżdża po najazdach na platformę i tam zostaje zamocowany.

Ograniczeniem jest kąt najazdu. Wózek widłowy ma mały prześwit, więc przy zbyt stromych najazdach zahacza ramą albo widłami o krawędź. Przy cięższych maszynach dochodzi jeszcze nośność samych najazdów.

Naczepa niskopodwoziowa

Przy wózkach powyżej mniej więcej pięciu ton albo przy wysokim maszcie wchodzi naczepa niskopodwoziowa. Niższa platforma to niższy zestaw, czyli mniejsze ryzyko przekroczenia czterech metrów, i łagodniejszy kąt wjazdu.

Samochód z HDS, kiedy nie ma jak wjechać

Są sytuacje, w których najazdy odpadają. Wózek stoi po awarii i nie jeździ. Plac jest zamknięty i nie ma miejsca na rozłożenie najazdów. Maszyna ma trafić do wnętrza hali albo na podest, na który nie da się wjechać.

Wtedy robotę przejmuje transport HDS, czyli samochód z żurawiem zamontowanym za kabiną. Żuraw podnosi wózek z miejsca, stawia go na własnej skrzyni, a na końcu trasy zdejmuje i odstawia dokładnie tam, gdzie ma stać. Nie trzeba ani rampy, ani najazdów, ani drugiej maszyny do załadunku.

Ten sam sposób sprawdza się przy przeprowadzkach firm, gdzie wózek jest zwykle tylko jednym z kilku elementów wyposażenia hali do przewiezienia.

Kontener przy wysyłce za granicę

Przy eksporcie wózek jedzie w kontenerze. Tu wysokość masztu robi się krytyczna, bo wnętrze kontenera czterdziestostopowego ma niecałe dwa i pół metra. Część wózków wymaga wtedy demontażu masztu, co trzeba zaplanować po obu stronach trasy.

Czy HDS podniesie wózek widłowy

Tutaj wraca pytanie o masę, tyle że z drugiej strony. Żuraw HDS nie ma jednej wartości udźwigu. Ma ich tyle, ile odległości, na jakie podaje ładunek, i im dalej od auta, tym mniej podnosi.

Dla żurawia klasy trzydziestu pięciu tonometrów wygląda to tak:

Przełóżmy to na wózki z tabeli wyżej:

• Wózek czołowy 2,5 tony, masa około 4 200 kg, mieści się jeszcze na sześciu metrach z okładem.
• Elektryczny 3,5 tony, masa około 5 550 kg, wymaga podania nie dalej niż mniej więcej pięć metrów.
• Wózek terenowy pięciotonowy, masa około 8 190 kg, trzeba podnosić praktycznie przy samej burcie, bliżej niż cztery metry.

Stąd pytanie, które pada przy każdej wycenie: nie tylko ile waży, ale też jak blisko da się podjechać. Szerzej rozpisaliśmy tę zależność we wpisie o udźwigu i zasięgu HDS.

Za co wolno podnosić wózek

Za punkty podnoszenia wskazane przez producenta w instrukcji. W większości wózków czołowych jest to wyznaczone ucho na osłonie operatora albo otwory w ramie.

Nigdy za maszt, za osłonę samą w sobie, za przeciwwagę ani za widły. Maszt jest elementem ruchomym i nie jest liczony jako punkt podwieszenia, a zawiesie założone na przeciwwagę potrafi się zsunąć przy pierwszym obrocie.

Jak zamocować wózek widłowy na platformie – przygotowanie przed załadunkiem

Zanim cokolwiek się przypnie:

• maszt opuszczony do końca i odchylony do tyłu,
• widły opuszczone na podłogę platformy, najlepiej na podkład drewniany, żeby nie rysowały poszycia,
• zaciągnięty hamulec postojowy,
• kluczyk wyjęty,
• kliny pod koła z obu stron.

Kliny to nie formalność. Wózek widłowy ma krótki rozstaw osi i twarde ogumienie, więc na gładkiej platformie potrafi się przemieszczać nawet przy napiętych pasach.

Punkty mocowania, czyli za co przypinać

Odciągi zakłada się na wyznaczone punkty mocowania w ramie, oznaczone w instrukcji maszyny. Rama przenosi obciążenie na całą konstrukcję.

Czego unikać: masztu, osi, przewodów hydraulicznych, stopni, osłon i ogumienia. Pas zarzucony na maszt nie utrzyma wózka, bo maszt sam w sobie jest ruchomy, a przy okazji łatwo uszkodzić siłowniki i węże.

Ile odciągów i pod jakim kątem

Standardem są cztery odciągi, po dwa z przodu i z tyłu, prowadzone na krzyż. Takie ustawienie blokuje przesunięcie do przodu, do tyłu i na boki jednocześnie.

Norma EN 12195-1, według której liczy się siły mocowania w transporcie drogowym, zakłada, że zabezpieczenie musi powstrzymać ładunek przy przyspieszeniu rzędu 0,8 g do przodu oraz 0,5 g do tyłu i na boki. W praktyce oznacza to, że przy hamowaniu awaryjnym mocowanie ma utrzymać siłę odpowiadającą około osiemdziesięciu procentom masy wózka działającej poziomo. Przy maszynie ważącej cztery tony to ponad trzy tony nacisku na pasy.

Kąt odciągu też ma znaczenie. Pas poprowadzony zbyt płasko trzyma głównie w poziomie i prawie nie dociska do platformy, zbyt stromo działa odwrotnie. Praktyka to kąt zbliżony do czterdziestu pięciu stopni.

Butla LPG i akumulator trakcyjny

Dwie rzeczy, o których zapomina się najczęściej.

Butla gazowa w wózku LPG musi mieć zamknięty zawór i być pewnie zamocowana w uchwycie. Część przewoźników wymaga jej zdemontowania na czas transportu, więc warto zapytać wcześniej, zamiast ustalać to przy załadunku.

Akumulator trakcyjny w wózku elektrycznym waży setki kilogramów i w komorze bywa zablokowany tylko na czas normalnej pracy. Przed transportem sprawdza się, czy jest zabezpieczony przed przesunięciem, i odłącza zasilanie.

Kiedy transport wózka widłowego wymaga zezwolenia

Zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego wchodzi w grę wtedy, gdy zestaw razem z ładunkiem przekracza dopuszczalne wymiary albo masę: 2,55 metra szerokości, 4 metry wysokości lub dopuszczalną masę całkowitą.

Przy większości wózków halowych problemu nie ma. Pojawia się przy maszynach terenowych, przy wysokich masztach i przy wózkach o masie powyżej mniej więcej ośmiu ton, gdzie zaczyna się liczyć także nacisk na osie. Ten sam mechanizm opisaliśmy przy transporcie domków holenderskich i garaży, gdzie ponadnormatywna szerokość jest regułą.

Uzyskanie zezwolenia zajmuje czas, więc jeśli wymiary są na granicy, lepiej je zmierzyć tydzień wcześniej niż w dniu załadunku.

Najczęstsze błędy przy transporcie wózka widłowego

• Podanie udźwigu zamiast masy własnej. Skutek: podstawiony pojazd o za małej ładowności i przestój.
• Pominięcie wysokości masztu. Zestaw przekracza cztery metry i nie może ruszyć bez zezwolenia.
• Mocowanie za maszt. Pas nie trzyma, a siłowniki i przewody idą do naprawy.
• Brak klinów. Napięte pasy nie wystarczą, bo twarde koła na stalowej platformie nie mają żadnej przyczepności.
• Niezabezpieczona butla LPG. Powód odmowy przyjęcia ładunku przez przewoźnika.
• Niedoliczony osprzęt. Obrotnica albo przedłużki wideł potrafią dołożyć kilkaset kilogramów, których nie ma na tabliczce.

Transport wózka widłowego z Seba-trans

Jeżeli masz do przewiezienia wózek widłowy, przygotuj trzy liczby: masę własną z tabliczki, wysokość przy opuszczonym maszcie i informację, czy maszyna jeździ. Z tym da się przygotować wycenę od ręki. Seba-Trans obsługuje transport maszyn na Śląsku i w całej Polsce, z załadunkiem żurawiem tam, gdzie nie ma jak wjechać. Opisz zlecenie, a wrócimy z wyceną w ciągu doby.

Najczęstsze pytania